Όλα όσα πρέπει να γνωρίζετε για τα λίπη και τα έλαια

Τα λίπη είναι στερεά σε θερμοκρασία περιβάλλοντος, ενώ τα έλαια υγρά. Η παρουσία τους στην ημερήσια διατροφή είναι απαραίτητη και οι ανάγκες ενός μέσου ατόμου καλύπτονται όταν το 25-30% των ημερήσιων θερμίδων λαμβάνονται στη μορφή του λίπους. Χρειάζεται προσοχή ωστόσο, διότι το λίπος περιέχει αρκετές θερμίδες: μία κουταλιά της σούπας ελαιόλαδο περιέχει 145 θερμίδες!

Φυτικά έλαια: περιέχονται στους ξηρούς καρπούς, την καρύδα, το ελαιόλαδο, το ηλιέλαιο και άλλα έλαια.

Ζωικό λίπος: περιέχεται στο λαρδί, τα ιχθυέλαια και το βούτυρο. Στα γαλακτοκομικά προϊόντα, το κρέας και την πέτσα των πουλερικών.

Υδρογόνωση: πρόκειται για τη μετατροπή των υγρών φυτικών ελαίων σε στερεά ή ημιστερεά λίπη, όπως είναι η μαργαρίνη. Η μετατροπή των ακόρεστων σε κορεσμένα λίπη και η παραγωγή των trans λιπαρών, η υψηλή πρόσληψη των οποίων αποτελεί παράγοντα κινδύνου ανάπτυξης καρδιαγγειακών προβλημάτων.

Κορεσμένα λίπη: περιέχονται στα τρόφιμα ζωικής προέλευσης, αλλά και στα φυτικά έλαια που έχουν υποστεί τη διαδικασία της υδρογόνωσης. Καταναλώστε τα με μέτρο.

Μονοακόρεστα λίπη: αποτελούν 'καλές' μορφές λίπους, αφού βοηθούν στη μείωση των επιπέδων της LDL χοληστερόλης ('κακή' χοληστερόλη) και την αύξηση των επιπέδων της HDL χοληστερόλης ('καλή' χοληστερόλη).

Πολυακόρεστα λίπη: συγκαταλέγονται στις 'καλές' μορφές λίπους, που καλό θα είναι όμως να καταναλώνονται με μέτρο διότι επάγουν τη φλεγμονή.

Χοληστερόλη: περιέχεται σε τροφές ζωικής προέλευσης και δεν αυξάνει τα επίπεδα της χοληστερόλης στο αίμα. Χρειάζεται, ωστόσο προσοχή στην κατανάλωση αυτών των τροφών, διότι συγχρόνως περιέχουν υψηλές ποσότητες κορεσμένου λίπους.

Λιπαρά και λίπη στη διατροφή μας

Ο ρόλος των λιπαρών:

Θεωρούνται σημαντική πηγή ενέργειας προσφέροντας υγεία κι ευεξία στον οργανισμό. 1 γρ λίπους αποδίδει ενέργεια ίση με 9 Κcal, περίπου 2,5 φορές περισσότερη ενέργεια ανά μονάδα βάρους, από τους υδατάνθρακες και τις πρωτεΐνες (4 Κcal).

Χρησιμεύουν σαν εφεδρεία καύσιμης ύλης, σε περιόδους κακής διατροφής ή πείνας, ή σε περιπτώσεις που υπάρχουν αυξημένες ενεργειακές ανάγκες όπως σε βρέφη και παιδιά ή σε υψηλά επίπεδα φυσικής δραστηριότητας.

Αποτελούν βασικά δομικά συστατικά των σωματικών κυττάρων και συγκεκριμένα των κυτταρικών μεμβρανών, διαφυλάσσοντας την σταθερότητα του εσωτερικού περιβάλλοντος του κυττάρου.

Προφυλάσσει και διατηρεί στη θέση τους τα σπλάχνα, ενώ δρα και ως μονωτικό υλικό διατηρώντας τη θερμοκρασία του σώματος σταθερή.

ΛΙΠΙΔΙΑ

ΛΙΠΙΔΙΑ
Τα λιπίδια είναι οργανικές ενώσεις διαλυτές σε οργανικό διαλύτη και αδιάλυτες σε νερό. Ώς λιπίδια για διατροφική χρήση θεωρούνται όλα τα γλυκερίδια των διαφόρων λιπαρών οξέων φυτικής ή ζωϊκής προέλευσης. Τα γλυκερίδια σχηματίζονται με την ένωση (εστεροποίηση) ενός μορίου γλυκερόλης με μόρια λιπαρών οξέων. Τα πιο συνηθισμένα λιπίδια είναι τα τριγλυκερίδια (ενώσεις ενός μορίου γλυκερόλης με τρία μόρια λιπαρών οξέων).